اگر برای شما هم سوال پیش آمده که عسل گون گز چیست و چه ویژگیهایی این عسل را از سایر نمونههای موجود در بازار متمایز میکند، این مقاله راهنمای دقیق و همهجانبه شماست. دنیای عسلهای طبیعی تنوع فوقالعادهای دارد و هر کدام از آنها داستان، ویژگیهای ظاهری و عطر و طعم منحصربهفرد خود را دارند. در میان انواع عسلهای تک گل ایرانی، نام عسل گون گز همواره در صدر پرطرفدارترینها به چشم میخورد.
اگر مایلید ابتدا دانش پایهای خود را درباره ساختار عسل و نحوه تولید آن توسط زنبور کامل کنید، پیشنهاد میکنیم مقاله عسل طبیعی چیست را مطالعه کنید. در ادامه این مطلب قصد داریم به بررسی سیر تا پیاز مشخصات عسل گون، منبع گیاهی، عطر، طعم، رنگ، روشهای تشخیص و نحوه نگهداری آن بپردازیم تا هنگام انتخاب و خرید عسل، کاملاً آگاهانه تصمیم بگیریم.
عسل گون گز چیست؟ (منبع گیاهی و نحوه تولید شهد)
برای اینکه درک کنیم عسل گون گز چیست، باید ابتدا نگاهی به منبع تغذیه زنبورهای عسل بیندازیم. پوشش گیاهی گون (Astragalus) یکی از گستردهترین گونههای گیاهی در مناطق کوهستانی ایران است. گون گز یا همان گون گزی، نوع خاصی از این بوتههاست که عمدتاً در ارتفاعات رشتهکوه زاگرس میروید.
وقتی زنبورهای عسل در طول فصل بهار و اوایل تابستان، بخش اصلی شهد مورد نیاز خود را از گلهای این بوتههای کوهستانی جمعآوری میکنند، عسلی حاصل میشود که به نام عسل گون گز شناخته میشود. مناطقی مانند استانهای اصفهان، چهارمحال و بختیاری، لرستان و کهگیلویه و بویراحمد از مهمترین رویشگاههای این گیاه و مراکز اصلی برداشت این عسل اصیل هستند.
اگر به دنبال تهیه یک نمونه کاملاً خالص و استخراجشده از دل طبیعت زاگرس هستید، میتوانید مشخصات عسل گون گز فروردین را بررسی کنید که بهصورت مستقیم از زنبورستانهای کوهستانی برداشت میشود.
ارزش غذایی عسل گون گز در یک نگاه
| ترکیب | نقش در بدن | پشتوانه علمی |
|---|---|---|
| قندهای طبیعی (فروکتوز و گلوکز) | تأمین انرژی پایدار و کمک به ریکاوری سریع بدن | قوی |
| آنتیاکسیدانها و ترکیبات فلاوونوئیدی | مقابله با استرس اکسیداتیو و حفاظت از سلولها | قوی |
| آنزیمهای طبیعی (دیاستاز و اینورتاز) | کمک به هضم بهتر و تجزیه طبیعی قندها | متوسط |
| مواد معدنی (پتاسیم، منیزیم و کلسیم) | حمایت از عملکرد عضلات و تعادل الکترولیتی بدن | متوسط |
| اسیدهای آلی و اسیدهای آمینه کمیاب | کمک به حفظ سلامت سیستم گوارش و سوختوساز | متوسط |
بررسی کامل مشخصات عسل گون گز
آشنایی با مشخصات عسل گون به شما کمک میکند تا موقع خرید، محصولی اصیل و استاندارد را تشخیص دهید. این عسل دارای ویژگیهای فیزیکی و حسی مشخصی است که در ادامه آنها را تفکیک میکنیم.
رنگ عسل گون گز چگونه است؟
یکی از نخستین نشانههای بصری در شناسایی عسلها، بررسی ظاهر آنهاست. رنگ عسل گون گز معمولاً در بازه زرد روشن، کهربایی شفاف تا زرد طلایی قرار دارد. البته لازم به ذکر است که میزان تیرگی یا روشنی رنگ عسل گون گز میتواند تحت تأثیر عواملی مانند زمان دقیق برداشت، پوشش گیاهی جانبی منطقه و شرایط آبوهوایی همان سال کمی تغییر کند. همچنین در صورت پدیده طبیعی رسبستن (شکرک زدن)، رنگ عسل حالت کدرتر و روشنتری به خود میگیرد.
طعم عسل گون و عطر منحصربهفرد آن
اگر از عسلهایی با شیرینی زننده یا عطر بسیار تند استقبال نمیکنید، این نمونه انتخابی عالی برای سفره غذایی شماست. طعم عسل گون کاملاً ملایم، دلپذیر و همهپسند است. شیرینی آن به گونهای است که گلو را نمیزند و عطر آن نیز یادآور نسیم تازه کوهستان و گلهای وحشی است.
بافت، غلظت و میزان کشسانی
عسل گون گز باکیفیت و طبیعی دارای غلظت و روانی استانداردی است. این عسل نه آنقدر سفت است که کش نیاید و نه آنقدر روان و آبکی است که کیفیتی پایین را تداعی کند. بافت آن نرم بوده و روان شدن آن روی نان یا در نوشیدنیها بسیار آسان است.
نحوه تشخیص عسل گون گز اصل و باکیفیت
براساس مشخصات عسل گون که پیشتر بررسی شد، میتوانید تا حدودی کیفیت ظاهر و طعم عسل را ارزیابی کنید. با این حال، مطمئنترین راه برای تشخیص اصل بودن عسل گون گز، بررسی پارامترهای آزمایشگاهی است:
میزان ساکارز: عسل گون گز طبیعی و اصیل معمولاً دارای ساکارز زیر ۳ درصد است.
مقدار پرولین: نشاندهنده فعالیت طبیعی زنبور و خلوص شهد گیاهی است که برای عسل خالص گون غالباً بالای 500 خواهد بود.
میزان HMF (هیدروکسی متیل فورفورال): نشاندهنده تازگی عسل و حرارت ندیدن آن است. شاخص HMF در عسلهای طبیعی بسته به اقلیم، بازهای بین ۰ تا ۸۰ میلیگرم در کیلوگرم دارد؛ عسلهای تازه کوهستانی زیر ۱۵، حد استاندارد ایران تا ۴۰ و عسلهای مناطق گرمسیری تا ۸۰ میلیگرم را ثبت میکنند. فراتر رفتن این عدد از ۸۰، زنگ خطری جدی برای حرارتدیدگی، کهنگی یا غیرطبیعی بودن عسل است!
خرید مستقیم از زنبورداران شناسنامهدار و برندهای معتبر، بهترین راهکار برای اطمینان از خلوص محصول است. برای مشاهده آنالیز آزمایشگاهی و خرید عسل گون گز فروردین میتوانید به بخش فروشگاه مراجعه کنید.
پیشنهاد مطالعه:
تفاوت عسل گون گز با سایر عسلهای گون
گیاه گون تنوع گونهای بسیار زیادی دارد. دو نمونه از رایجترین عسلهای حاصل از این پوشش، عسل گون زرد و عسل گون گز هستند. اصلیترین تفاوت این دو نوع عسل در گونه گیاهی و منطقه رویش آنهاست. رنگ عسل گون گز معمولاً کمی روشنتر و شفافتر از عسل گون زرد است و عطر آن نیز ظرافت خاص خود را دارد. با این حال از نظر بافت و مشخصات کلی، هر دو در دسته عسلهای باکیفیت کوهستانی قرار میگیرند.
بهترین روشهای نگهداری عسل گون گز
برای حفظ کیفیت و مشخصات عسل گون گز در طول زمان، رعایت چند نکته ساده اما مهم در نگهداری آن ضروری است.
دمای محیط: بهترین دما برای نگهداری این عسل بین ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتیگراد (دمای معمولی اتاق) است.
دوری از نور مستقیم: ظرف عسل را در محیطی تاریک یا دور از تابش مستقیم آفتاب قرار دهید.
ظرف درپوشدار: ظرف را محکم ببندید تا رطوبت محیط را به خود جذب نکند.
عدم نگهداری در یخچال: قرار دادن عسل در یخچال فرایند رسبستن (شکرک زدن طبیعی) را سرعت میبخشد.
با آگاهی از اینکه عسل گون گز چیست و چه مشخصات ظاهری، عطر، رنگ و طعمی دارد، اکنون میتوانید این محصول طبیعی را با شناختی کامل در سبد غذایی خود قرار دهید و از عطر و طعم اصیل کوهستان در وعدههای روزانه لذت ببرید.
سوالات متداول در مورد عسل گون گز چیست؟
رنگ و طعم عسل گون گز اصل چگونه است؟
عسل گون گز طبیعی دارای طیف رنگی زرد روشن، کهربایی شفاف تا زرد طلایی است. طعم این عسل بسیار ملایم، دلپذیر و همهپسند است، گلو را نمیسوزاند و عطر سبک و مطبوعی از گلهای کوهستانی دارد.
تفاوت اصلی عسل گون گز با عسل گون زرد چیست؟
تفاوت اصلی این دو در نوع گونه گیاهی و منطقه رویش آنهاست. عسل گون گز از شهد بوتههای گون گزی (تولیدکننده گزانگبین) در ارتفاعات زاگرس به دست میآید و نسبت به عسل گون زرد، ظرافت عطر بیشتر و رنگی کمی شفافتر و روشنتر دارد.
میزان استاندارد ساکارز و HMF در آزمایش عسل گون گز چقدر است؟
در برگه آنالیز آزمایشگاهی، میزان ساکارز عسل گون گز طبیعی و اصیل معمولاً زیر ۳ درصد است. همچنین میزان شاخص HMF (نشاندهنده تازگی و حرارت ندیدن عسل) در این عسل کوهستانی باید در بازه استاندارد زیر ۴۰ میلیگرم در کیلوگرم قرار داشته باشد.
آیا رسبستن (شکرک زدن) عسل گون گز نشاندهنده تقلبی بودن آن است؟
خیر؛ رسبستن یک پدیده کاملاً طبیعی و فیزیکی در عسلهای خام و حرارتندیده است. عسل گون گز اصل به دلیل وجود قندهای طبیعی و آنزیمهای فعال، ممکن است به مرور زمان بافتی نرم، کرهای و کدر به خود بگیرد که نشان از خلوص و اصالت آن دارد.
منابع علمی
-
۱(2016). Physicochemical properties, sugar profile and HMF content of Iranian unifloral Astragalus honey. Journal of Food Science and Technology.
-
۲(2008). Honey standards and physicochemical parameters: sucrose, proline, and HMF analysis. Apidologie.
-
۳(2015). Melissopalynological and organoleptic characterization of Astragalus species honeys in the Zagros region. Iranian Journal of Pharmaceutical Research.
-
۴(2012). Color, viscosity, and volatile flavor compounds of unifloral mountain honeys. Molecules.
